شش پر استیل
🔷 شش پر استیل چیست؟
شش پر استیل یا شش پهلو استیل (Stainless Steel Hex Bar) یکی از مقاطع پرکاربرد در صنایع دقیق و ساخت‌وساز مدرن است که به جای سطح مقطع دایره‌ای یا چهارگوش، دارای شش ضلع مساوی با زوایای ۱۲۰ درجه است. این محصول در دو نوع نورد گرم (Hot Rolled) برای ابعاد بزرگ و نورد سرد (Cold Drawn) برای ابعاد دقیق و سطح صیقلی تولید می‌شود.
ویژگی متمایز شش پر استیل، توزیع یکنواخت تنش در شش جهت است. این خاصیت باعث می‌شود هنگام اعمال گشتاور (مانند پیچ و مهره‌های شش گوش)، نیرو به طور متقارن روی همه اضلاع پخش شود و از تغییر شکل دائم جلوگیری گردد.
🔩 انواع شش پر استیل بر اساس گرید آلیاژی
🔸 شش پر استیل ۳۰۴
پرکاربردترین گرید شش پر استیل که از ۱۸٪ کروم و ۸٪ نیکل ساخته شده و به آن استیل 18-8 نیز می‌گویند. این گرید غیرمغناطیسی بوده و مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد. شش پر استیل ۳۰۴ در صنایع غذایی، تجهیزات بیمارستانی، پیچ و مهره و قطعات صنعتی کاربرد گسترده‌ای دارد.
🔸 شش پر استیل ۳۱۶
نسخه پیشرفته‌تر گرید ۳۰۴ که با افزودن ۲-۳٪ مولیبدن، مقاومت آن در برابر کلریدها و خوردگی حفره‌ای افزایش یافته است. این گرید برای محیط‌های دریایی، صنایع نفت و پتروشیمی و تجهیزات شیمیایی ایده‌آل است.
⚙️ ۷ مزیت کلیدی شش پهلو استیل نسبت به مقاطع دیگر
۱. قابلیت اتصال و گیرایی فوق‌العاده
شش وجه صاف امکان بستن محکم با آچار، فک و سه نظام را بدون لغزش فراهم می‌کند. این ویژگی برای قطعات دوار و پیچ‌های شش گوش حیاتی است.
۲. توزیع یکنواخت تنش
در پیچ‌ها و بست‌های دوار، نیروی گشتاور به طور متقارن روی هر شش ضلع پخش می‌شود که از تغییر شکل دائم جلوگیری می‌کند.
۳. صرفه‌جویی در وزن
در مقایسه با میلگرد گرد با همان قطر محیطی، شش پهلو تا ۱۰٪ وزن کمتری دارد در حالی که استحکام مشابهی ارائه می‌دهد.
۴. ظاهر صنعتی و مدرن
برای کارهای دکوراتیو، دستگیره‌ها، اهرم‌ها و قطعات نمایان، ظاهر شش ضلعی بسیار جذاب‌تر از گرد است.
۵. مقاومت در برابر خوردگی
بسته به آلیاژ (۳۰۴، ۳۱۶ و …) همان مقاومت عالی در برابر زنگ‌زدگی و مواد شیمیایی را دارد.
۶. دقت ابعادی بالا در نورد سرد
تلرانس ابعادی بسیار دقیق (اغلب مطابق استاندارد DIN 1013 یا ASTM A479) بدون نیاز به تراشکاری مجدد.
۷. قابلیت ماشینکاری عالی
به راحتی روی تراش، فرز و CNC شکل داده می‌شود و برای تولید انبوه قطعات صنعتی مناسب است.
⚠️ نکات مهم و محدودیت‌های شش پهلو استیل
⚠️ حساسیت به ترک‌های گوشه ناشی از نورد
در فرآیند نورد، لبه‌های شش پهلو ممکن است ریزترک‌های سطحی داشته باشند. برای کاربردهای تحت تنش بالا، حتماً نوع نورد سرد با پرداخت سطحی بهینه تهیه کنید.
💰 قیمت بالاتر نسبت به فولاد سیاه یا ساده
شش پهلو استیل به دلیل فرآیند تولید دقیق‌تر و مواد اولیه گران‌تر، حدود ۳ تا ۴ برابر فولاد معمولی قیمت دارد. اما در محیط‌های خورنده، هزینه نگهداری آن تقریباً صفر است.
🧲 مغناطیس شدن در گریدهای فریتی
شش پر استیل سری ۴۳۰ (فریتی) خاصیت مغناطیسی دارد، در حالی که سری ۳۰۴ آنیل شده تقریباً غیرمغناطیسی است. پیش از خرید هدف استفاده را مشخص کنید.
🌊 حساسیت گرید ۳۰۴ به کلر
شش پر استیل ۳۰۴ در تماس مداوم با آب دریا (کلر) دچار خوردگی حفره‌ای می‌شود. برای محیط‌های دریایی از گرید ۳۱۶ استفاده کنید.
🧪 جدول آنالیز شیمیایی شش پر استیل
💡 داده‌های جدول بر اساس استاندارد ASTM A276 / A479 ارائه شده است.
⚖️ فرمول محاسبه وزن شش پر استیل
وزن شش پر استیل بر اساس فرمول زیر محاسبه می‌شود:
در این فرمول، اندازه پهلو (فاصله بین دو ضلع موازی) بر حسب میلی‌متر و چگالی استیل ۳۰۴ حدود ۷.۹۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب است. به عنوان مثال، وزن شش پر استیل ۳۰۴ با پهلوی ۱۰ میلی‌متر برابر است با: ۰.۰۰۶۸ × ۱۰² × ۷.۹۳ = ۰.۵۴ کیلوگرم بر متر.
⚖️ جدول وزن شش پر استیل (سایز ۶ تا ۲۴ میل)
💡 وزن‌های ذکر شده بر اساس چگالی ۷.۹۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب محاسبه شده و تقریبی می‌باشند.
🏭 کاربرد شش پر استیل
- صنایع نساجی: شافت‌ها و قطعات ماشین‌آلات نساجی
- تراشکاری قطعات خودرو: ساخت قطعات دقیق و پیچ و مهره
- تولید یراق‌آلات و پیچ و مهره: به دلیل قابلیت گیرایی عالی
- ساخت قالب‌های فلزی: استفاده از دقت ابعادی بالا
- تجهیزات بیمارستانی: به دلیل بهداشتی بودن و مقاومت به خوردگی
- شاسی دستگاه‌های صنعتی: مقاومت مکانیکی بالا
- صنایع غذایی و آشامیدنی: گرید ۳۰۴ مناسب این صنایع است
- تجهیزات دریایی و پتروشیمی: گرید ۳۱۶ برای محیط‌های خورنده
📌 موارد مصرف شش پر استیل
- ساخت پیچ و مهره‌های شش گوش: به دلیل توزیع یکنواخت تنش
- محورها و شافت‌های دوار: در تجهیزات صنعتی و ماشین‌آلات
- قطعات دقیق صنعتی: با تلرانس ابعادی پایین
- دستگیره‌ها و اهرم‌ها: برای دکوراسیون و تجهیزات
- قطعات پمپ و شیرآلات: مقاومت به خوردگی و سایش
- تجهیزات آزمایشگاهی و پزشکی: بهداشتی و غیرمغناطیسی
📊 عوامل مؤثر بر قیمت شش پر استیل
- کارخانه سازنده: برندهای معتبر قیمت بالاتری دارند
- کیفیت و استاندارد تولید: مطابقت با ASTM یا DIN
- سایز و وزن: ابعاد بزرگتر و وزن بیشتر، قیمت بالاتر
- نرخ دلار: تأثیر مستقیم بر قیمت واردات و مواد اولیه
- قیمت جهانی فلزات: نرخ نیکل و کروم در بازار جهانی
- میزان عرضه و تقاضا: شرایط بازار داخلی و خارجی
- هزینه نیروی انسانی: فرآیند تولید و ماشینکاری
- هزینه بارگیری و ارسال: فاصله جغرافیایی و روش حمل
❓ سوالات متداول درباره شش پر استیل
۱. آیا شش پر استیل ۳۰۴ زنگ می‌زند؟
در شرایط عادی (هوا، آب شیرین) هرگز زنگ نمی‌زند. فقط در مجاورت کلر و آب دریا دچار حفره می‌شود. برای این محیط‌ها از گرید ۳۱۶ استفاده کنید.
۲. تفاوت شش پر نورد گرم و سرد چیست؟
نورد گرم: ابعاد بزرگ، سطح زبر و گوشه گرد. نورد سرد: ابعاد دقیق، سطح صیقلی و گوشه تیز ۹۰ درجه.
۳. چگونه شش پر استیل اصل را تشخیص دهیم؟
درخواست برگه آنالیز (MTC)، تست مغناطیس (گرید ۳۰۴ آنیل شده غیرمغناطیسی است) و خرید از تأمین‌کننده معتبر.
۴. وزن هر شاخه شش پر استیل ۱۰ میل چقدر است؟
وزن هر متر شش پر استیل ۳۰۴ با پهلوی ۱۰ میلی‌متر حدود ۰.۵۴ کیلوگرم است. بنابراین، وزن هر شاخه ۶ متری آن حدود ۳.۲۴ کیلوگرم خواهد بود.
۵. کاربرد اصلی شش پر استیل چیست؟
ساخت پیچ و مهره، قطعات دقیق صنعتی، شافت‌های دوار، یراق‌آلات و تجهیزات صنایع غذایی و دارویی.
